OROLBO‘YI HUDUDINING MAHALLIY VA TEXNOGEN XOMASHYOLARI ASOSIDA PAST HARORATLI KUYDIRISH SHAROITIDA ALUMOSILIKAT BOG‘LOVCHI KLINKERINING TERMO-XUSUSIYATLARINI TADQIQ ETISH

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.66960/jof.3093-8899.00028

Kalit so‘zlar:

alumosilikat bog‘lovchi, kaolin, keramika chiqindilari, suyuq shisha, termik tahlil, DTA/TG, faza hosil bo‘lishi

Abstrakt

Ushbu ishda mahalliy mineral va texnogen xomashyolar — kaolin, ohaktosh, keramika chiqindilari hamda suyuq shisha asosida alumosilikat bog‘lovchi materiallar olish imkoniyati o‘rganildi. Tajriba namunalari tayyorlanib, 650°C haroratda termik ishlov berildi. Termik xatti-harakat va fazalar hosil bo‘lish jarayonlari sinxron termik tahlil (DTA/TG) usuli yordamida tadqiq qilindi. Tadqiq etilgan tizimda eng intensiv fizik-kimyoviy o‘zgarishlar 650–750°C harorat oralig‘ida sodir bo‘lishi aniqlanib, bu mazkur sohada komponentlarning yuqori reaksiya faolligini ko‘rsatadi. Termik tahlil natijalari o‘rganilgan tarkiblarning xatti-harakatlarida farqlar mavjudligini ko‘rsatdi, bunda №5 namuna eng yuqori reaksiya qobiliyati va eng yaqqol termik effektlar bilan tavsiflandi. Olingan natijalar mahalliy xomashyo va keramika chiqindilaridan alumosilikat bog‘lovchi materiallar ishlab chiqarishda samarali foydalanish istiqbolli ekanligini tasdiqlaydi.

Muallif biografiyalari

  • Farangiz Sabirova

    Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch davlat universiteti, Kimyoviy texnologiyalar kafedrasi, Urganch shahri, O‘zbekiston

  • Sherzod Matchanov

    Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch davlat universiteti, Kimyoviy texnologiyalar kafedrasi, Urganch shahri, O‘zbekiston

  • Aida Ruzmetova

    Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch davlat universiteti, Kimyoviy texnologiyalar kafedrasi, Urganch shahri, O‘zbekiston

Havolalar

Davidovits J. Geopolymer Chemistry and Applications. Saint-Quentin, France: Geopolymer Institute, 2020, 855 p.

Provis J.L. Alkali-activated materials. Cement and Concrete Research, 2018, Vol. 114, pp. 40–48. DOI: https://doi.org/10.1016/j.cemconres.2017.02.009

Shi C., Krivenko P., Roy D. Alkali-Activated Cements and Concretes. London: Taylor & Francis, 2006, 376 p. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203390672

Xu H., van Deventer J.S.J. The geopolymerisation of alumino-silicate minerals. International Journal of Mineral Processing, 2000, Vol. 59, No. 3, pp. 247–266. DOI: https://doi.org/10.1016/S0301-7516(99)00074-5

Komnitsas K. Potential of geopolymer technology towards green buildings and sustainable cities. Minerals Engineering, 2011, Vol. 24, No. 14, pp. 1526–1532.

Palomo A., Grutzeck M.W., Blanco M.T. Alkali-activated fly ashes: A cement for the future. Cement and Concrete Research, 1999, Vol. 29, No. 8, pp. 1323–1329. DOI: https://doi.org/10.1016/S0008-8846(98)00243-9

Duxson P., Fernandez-Jimenez A., Provis J.L., Lukey G.C., Palomo A., van Deventer J.S.J. Geopolymer technology: the current state of the art. Journal of Materials Science, 2007, Vol. 42, pp. 2917–2933. DOI: https://doi.org/10.1007/s10853-006-0637-z

Rangan B.V. Fly Ash-Based Geopolymer Concrete. Research Report GC 4, Curtin University of Technology, Perth, Australia, 2008. DOI: https://doi.org/10.1201/9781420007657.ch26

Sabirova F.R., Ruzmetova A.Sh., Matchanov Sh.K. Study of raw material resources for the production of aluminosilicate binders under the conditions of the Aral Sea region. Modern American Journal of Engineering, Technology, and Innovation, 2025, Vol. 1, No. 7, pp. 14–21.

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-06-17

##plugins.generic.recommendBySimilarity.heading##

1-10 / 16

##plugins.generic.recommendBySimilarity.advancedSearchIntro##