Mahalliy dolomit xomashyosini sulfat kislota yordamida parchalash jarayonining fizik-kimyoviy qonuniyatlarini tadqiq etish
DOI:
https://doi.org/10.66960/jof.3093-8899.00045Kalit so‘zlar:
Dolomit, sulfat kislotasi, parchalanish jarayoni, MgO ekstraksiyasi, CaSO4, kimyoviy tahlil, fazaviy tarkib, Dehqonobod koni, rentgenografik tahlil, texnologik parametrlarAbstrakt
Mazkur tadqiqotda Dehqonobod koni dolomit xomashyosini sulfat kislotasi yordamida parchalanish jarayonining fizik-kimyoviy qonuniyatlari o‘rganildi. Tajribalar 20-40 % li H₂SO4 konsentratsiyasi, 100-110 % stexiometrik me’yor, 50 °C harorat va 40 daqiqa davomiylikda laboratoriya sharoitida olib borildi. Olingan suspenziya, suyuq va qattiq fazalarning kimyoviy tarkibi kompleks tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, kislota konsentratsiyasi va me’yorining ortishi bilan CaO, MgO va sulfat birikmalarining miqdori sezilarli oshadi. MgO ning suyuq fazaga o‘tish darajasi maksimal qiymatga ega bo‘lib, optimal sharoit sifatida H2SO4 konsentratsiyasi 35- 40 %, me’yor 110 %, harorat 50-55 °C va vaqt 40 minut aniqlangan. Rentgenografik tahlillar natijasida qattiq fazaning asosiy komponenti CaSO4 (≈77 %) ekanligi tasdiqlandi.
Havolalar
Mixliyev O.A. “Dolomitlarni mineral kislotalar bilan magniy birikmalari, suyuq va donador o‘g‘itlarga kompleks qayta ishlashning fizik-kimyoviy asoslari va texnologiyasini ishlab chiqish”: Diss. Texn. fan. dok. (DSc). – Toshkent.-2024 y. 252-bet.
Mirzaqulov X.Ch., Yorboboyev R. Ch. “Dolomit xomashyolarini mineral kislotalar bilan magniy birikmalari, suyuq va donador o‘g‘itlarga kompleks qayta ishlash texnologiyasi” Sirdaryo: “Ziyo nashr-matbaa” nashriyoti, 2024. 280 b. ISBN 978-9910-669-74-3 UO‘K: 631.84:631.812.2 KBK: 40.40 + 35.32 M 53
Otabek MIXLIYEV, Abduraxim NABIYEV, Ruslan YORBOBOYEV Mahalliy talk minerali fraksiyalarining kimyoviy va fizik-kimyoviy tarkibini o‘rganish//“O‘ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI XABARLARI”, jurnali 2024, [3/2/1] ISSN 2181-7324 // KIMYO http://journals.nuu.uz Natural sciences 460-462 betlar.
Mikhliev, Oybek A; Mirzakulov, Kholtura Ch.; Yorbobaev, Ruslan Ch.; and Olmurova, Shahodat M. (2024) "study of the process of foam formation during nitric acid decomposition of dolomite raw materials," chemistry and chemical engineering: vol. 2024: no. 2, article 3. doi: 10.34920/cce202423 available at: https://cce.researchcommons.org/journal/vol2024/iss2/3 DOI: https://doi.org/10.70189/1992-9498.1618
Давлатмаматова М.М. Физико-химические и технологические основы очистки талька Таджикистана. Дисс. докт. степени к.т.н. – Душанб – 2019. – 119 стр.
Ёрбобоев Р.Ч. Разработка безотходной технологии получения комплексных удобрений на основе азотнокислотной переработки фосфоритов Центральных Кызылкумов //-дис...PhD.–Ташкент, 2023.–с. 145.
Байкин Ю.Л., Каренгина Л.Б., Байкенова Ю.Г. Эффективность использования магнезита в качество магневого и извескового удобрения // Аграрное образование и наука. 2013. №3. –С. 2.
Perepelitsyn V.A., Rytvin V.M., Koroteev V.A. Tekhnogennoye mineralꞌnoye syrye Urala. [Technogenic mineral raw materials of the Urals]. Ekaterinburg, RIO Uro RAN Publ., 2013. 332.
Перепелицын В.А., Рытвин В.М., Коротеев В.А. Техногенное минеральное сырье Урала. / Екатеринбург: РИО Уро РАН, 2013. – 332с.
Тожимаматова М.Ё. Изучение процесса выделения соединений магния из доломитов месторождения Шорсу. // Universum: Технические науки: электрон. научн. журн. – Москва, 2019. - № 11(68). - URL: http://7universum.com/ru/tech/archive/item/8250.
Yuklab olishlar
Nashr qilingan
Son
Bo'lim
Litsenziya
Mualliflik huquqi © 2026 Aziza Kaxarova, Gavxar Meliqulova, Ruslan Khabipov, Munavvar Ametova, Munisa Merkulova

Ushbu asar Creative Commons Atribut 4.0 Xalqaro Litsenziyasi ostida litsenziyalangan.
Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro litsenziyasi asosida litsenziyalangan.



